Trouwen in gemeenschap van goederen is in Nederland de meest voorkomende vorm. De reden hiervan is dat tussen partners automatisch een gemeenschap van goederen ontstaat, zodra partijen trouwen. De vermogens van beide partners worden dan samengevoegd en alles wat gedurende het huwelijk verkregen wordt komt daarbij.

De situatie dat men automatisch in gemeenschap van goederen trouwt is in tegenstelling tot de meeste andere landen, waar huwelijkse voorwaarden het uitgangspunt vormen, uniek voor Nederland. In de Tweede kamer is dan ook gediscussieerd over een nieuw systeem waarbij alleen gemeenschappelijk wordt, wat partners tijdens het huwelijk samen opbouwen. Erfenissen, schenkingen, schulden en bezittingen, van vóór het huwelijk, zouden dan buiten de gemeenschap blijven. Deze structurele wijzigingen konden echter niet op een meerderheid rekenen. Uiteindelijk is er in het parlement dan ook voor gekozen, om slechts een aantal beperkte wijzigingen door te voeren.

Met het einde van 2011 -en het begin van 2012- in zicht, wil ik u graag op de hoogte brengen van een aantal van deze wetswijzigingen binnen het familierecht, die het komende jaar zullen plaatsvinden.

Bij echtscheiding in het geval van gemeenschap van goederen, is het voor de verdeling van het vermogen, van belang om te weten welke goederen in de gemeenschap vallen. De wet stelt vast, dat de peildatum (voor deze vaststelling) de datum van de ontbinding van het huwelijk is. Onder de huidige wetgeving vindt deze ontbinding echter pas plaats, wanneer de echtscheidingsbeschikking van de rechtbank is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. (In de praktijk duurt dit vaak meer dan een jaar!) Vanaf 1 januari verandert deze situatie: zodra het verzoekschrift tot echtscheiding c.q. verzoek tot scheiding van tafel en bed, bij de rechtbank is ingediend, eindigt de gemeenschap van goederen.

Deze vervroeging voorkomt niet alleen dat schulden, aangegaan door (een van) de echtgenoten tijdens de echtscheidingsprocedure, de gemeenschap bezwaren, maar betekent ook dat alles wat men daarna aan vermogen verwerft, privé blijft en derhalve ook niet aan de gemeenschap toekomt.

Er kunnen redenen zijn, om niet in gemeenschap van goederen te trouwen. Vaak worden huwelijksvoorwaarden opgesteld als één van de partners vermogend is. Maar ook gedurende het huwelijk kan men alsnog besluiten, om het huwelijksvermogensregime te wijzigen naar huwelijksvoorwaarden. Dit kan bijvoorbeeld fiscaal aantrekkelijk zijn. Bij een verschuiving van het vermogen op deze wijze, is er namelijk geen schenkingsbelasting verschuldigd. Bij overlijden van de ene partner is de andere partner daardoor al eigenaar van de helft van het totale vermogen, er is dan alleen maar erfbelasting verschuldigd over de (andere) helft.

Nu moet een wijziging van het huwelijksvermogensregime ter goedkeuring worden voorgelegd aan de rechtbank. Deze goedkeuring is bedoeld, om schuldeisers te beschermen. Een wijziging van een gemeenschap van goederen naar huwelijksvoorwaarden brengt in het huidige recht met zich mee, dat schuldeisers niet meer beide echtgenoten voor 100% aansprakelijk kunnen stellen voor gemeenschapsschulden. In de nieuwe wet is opgenomen dat echtgenoten, die tijdens hun huwelijk overstappen van gemeenschap van goederen, naar huwelijksvoorwaarden, met uitsluiting van iedere gemeenschap, zich hoofdelijk aansprakelijk stellen voor alle gemeenschapsschulden die er op het moment van wijziging aanwezig zijn. Nu deze bescherming van de schuldeisers in het leven is geroepen, is de rechterlijke goedkeuring overbodig geworden. Met ingang van 2012 kunnen partijen zich eenvoudigweg tot de notaris wenden, om het huwelijksvermogensregime aan te passen.

Ook is er, vanaf 1 januari 2012 er, over en weer, een informatieplicht over de stand van de financiën. Dit is een goede ontwikkeling, elkaar informeren leidt in de praktijk immers vaak tot een gesprek en met elkaar praten is de sleutel tot het oplossen van problemen.

Mocht u er met praten alleen desondanks niet uitkomen, dan kunt u uiteraard te allen tijde contact met ons opnemen. Wij staan u graag met raad en daad bij, ook in 2012!