Preventief ingrijpen voorkomt nadelige gevolgen van de economische- en financiële crisis voor de ondernemer.
door mr. A.F.J.M. Mulders

Als gevolg van de economische crisis komen veel bedrijven in moeilijkheden, omdat hun partners in de keten, zowel opdrachtgevers als afnemers, niet in staat blijken hun overeenkomsten na te komen. Het is verstandig het zo ver niet te laten komen en preventief te inventariseren hoe met deze gewijzigde omstandigheden om te gaan.Om een onderneming goed door deze crisis heen te kunnen sturen, is het belangrijk te weten wat er precies speelt en wat de mogelijkheden zijn om op een andere manier te kunnen ondernemen.

De verschillen met de voorgaande tijden van recessie.

De huidige crisis kenmerkt zich door drie wezenlijke verschillen:
1. Het tempo waarmee de economische veranderingen zich ontwikkelen. De waarheden van vandaag zijn die van morgen niet. Hierdoor kan het zijn dat overheid en bedrijven steeds achter de feiten aanlopen en onvoldoende actueel geïnformeerd blijken te zijn. Dat maakt adequaat reageren bijzonder moeilijk.
2. Wereldwijd hebben consumenten het vertrouwen in overheid, banken, verzekeringen en pensioenfondsen, verloren. De verzorgingsmaatschappij die na WO II werd ingericht en die moest garanderen dat geld veilig bij banken kon worden ingelegd, dat pensioenrechten onaangetast bleven en dat lijfrentepolissen ook daadwerkelijk zouden worden uitgekeerd, die verzorgingsstaat blijkt niet te bestaan. Dat vertrouwen te herwinnen is weliswaar een taak van de overheid, maar als het bedrijfsleven en de consumenten moeten wachten tot het moment waarop dat is gebeurd, zou de crisis wel eens erg lang kunnen gaan duren.
3. Een ander aspect van deze crisis is de psychische component die te vergelijken is met “ramptoerisme”. Even zoals de fysieke mens voorzien moet worden van brandstof door middel van voedsel, heeft de psyche van de mens het nodig zich te voorzien van verwondering. Dat houdt de geest levendig.
Er valt, met de journalistiek voorop, een mondiale collectieve verwondering te constateren die, als het ware, haar voedingsbodem vindt in de toenemende mate van ernst van de crisis. Hoe erger de crisis, hoe groter de verwondering, hoe meer men “gereizt” wordt.

Toekomst

Hoe de economie zich verder zal ontwikkelen is moeilijk te voorspellen.
“Wanneer economen zich wagen aan voorspellingen, dan zijn deze voor het grootste deel waardeloos”.
Deze woorden komen van professor Werner de Bondt, directeur van het
Richard H. Driehaus Center for Behavioral Finance van de DePaul University, Chicago. Deze prof. is daarbij niet over één nacht ijs gegaan. Samen met een team van medewerkers heeft hij maar liefst 23.000 voorspellingen gecheckt. Het ging zowel over vooruitzichten van de algemene conjunctuur, als over beursverwachtingen. Hoe het ook zij, de economie laat zich moeilijk voorspellen. Dat komt vooral door de snelheid waarmee de complexiteit van factoren pleegt te veranderen. De realiteit van vandaag bewijst dat maar weer eens.

Oplossingsrichtingen.

Hoewel de economie moeilijk te voorspellen is, zijn er natuurlijk een aantal wegen waarlangs de oplossingen gezocht moeten worden.
1. Allereerst is er de opzet van een gezond financieel stelsel. Dat stelsel zal waardebehoud verzekerd moeten zijn. Dat kan alleen als er sprake is van samenwerking met betrouwbare partners en een degelijke grondslag van financiering.
2. Daarnaast zal het vertrouwen van de consument hersteld moeten worden. Dat laatste is alleen mogelijk wanneer de consument, in zijn beleving, voldoende grip heeft op de leverancier. Er zal toezicht moeten komen op de kwaliteit van de geleverde productie en er zullen garanties gegeven moeten worden. Begrippen als “no-nonsense” en “waar voor je geld” staan daarbij centraal.
3. Een derde oplossing zou gezocht kunnen worden in het betrekken van de consument en de burger bij het herstel van de economie. In plaats dat de overheid de banken ondersteunt, zou dit initiatief aan de burgers overgelaten kunnen worden, al dan niet door belastingvermindering. Aan die belastingvermindering zou dan de voorwaarde verbonden moeten worden dat de burger zijn geld zou moeten investeren, naar zijn eigen keuze, in een aantal daartoe aan te wijzen bedrijven. Enerzijds zou de burger op deze wijze betrokken worden bij het investeren van geld in de economie en het daarbij te behalen rendement. Anderzijds noopt het de bedrijven die de gelden van de burgers nodig hebben, hun beleid transparant te maken en verantwoording af te leggen aan die burgers. Ongetwijfeld zal een dergelijk systeem de graaicultuur tegengaan.
4. Betrokken blijven bij, en grip hebben op, de bedrijven waarmee men zaken doet blijft een factor van betekenis. Kleinschaligheid is daarbij het kernwoord.

Flexibel ondernemen.

De huidige situatie vergt van de ondernemer dat hij zijn bedrijf zo flexibel mogelijk stuurt. Hij doet er goed aan, goed inzicht te hebben in zijn financiële situatie, kosten en besparingsmogelijkheden. Van belang is dat goede beslissingen genomen worden en niet de kip met de gouden eieren geslacht wordt. Het is duidelijk dat de onderneming zich nu gereed moet maken voor goede tijden. Dit geldt voor alle onderdelen van het bedrijf, marketing, personele zaken en innovatie. Het is nú de tijd om vrienden te maken voor de toekomst, het is nú de tijd om het geschikte personeel te werven waaraan straks zeker schaarste zal zijn en het is nú de tijd om zich te onderscheiden door het ontwikkelen van nieuwe producten die passen in de komende tijd. Creativiteit wordt gevraagd, niche markten moeten worden opgezocht en samenwerkingsverbanden met andere bedrijven aangegaan. “Samen sterk” is het credo dat, met name financieel zwakkere bedrijven, grote kansen biedt. Er zijn tal van mogelijkheden, ook vanuit juridisch perspectief, om bestaande overeenkomsten open te breken en aan te passen aan de actuele situatie. Vaak biedt de tekst van de overeenkomst op zichzelf al die mogelijkheid. Mulders-Advocaten wil U graag helpen bij het checken van deze overeenkomsten en biedt ook uitdrukkelijk aan andere mogelijkheden met ondernemers te bespreken. Ook is het mogelijk gebruik te maken van werktijdverkorting, ontslagmogelijkheden, fusies, samenwerkingsverbanden, subsidies, fiscale faciliteiten en zo voort. Het is een scala van juridische mogelijkheden en kansen waarbij ons team de noodzakelijk ondersteuning kan geven.
Preventie. Het allergrootste belang ligt echter bij preventie en het voorkomen van problemen. Het is van belang om tijdig in de keten en met de handelspartners te bekijken of verplichtingen kunnen worden nakomen en of er misschien andere doelen gesteld moeten worden. Samen de mogelijkheid onderzoeken, hoe deze problematiek te tackelen, betekent vaak het behoud van de relatie en het behoud van de toekomst. Het zorgt voor continuïteit van de onderneming.

Samenvattend.

De huidige crisis onderscheidt zich door tempo, het wereldwijde trauma veroorzaakt door de gebleken onbetrouwbaarheid van de verzorgingsstaat en de negatieve spiraal van de negatieve behoefte aan verwondering. De toekomst laat zich moeilijk voorspellen. Noodzakelijk voor het herstel van de economie is het herstel van het vertrouwen van de partners in de keten, maar vooral van de consument. Dat kan men bereiken door de consument rechtstreeks te betrekken bij het bestrijden van de crisis en door kleinschaligheid. Alleen de consument die grip heeft op dat wat met zijn besteding gebeurt, zal bereid zijn het, voor het herstel van de economie zo noodzakelijke, vertrouwen te schenken.
Echt, 16 februari 2009